ప్రపంచ ప్రఖ్యాత పెట్టుబడిదారుడు వారెన్ బఫెట్ పేరు చెప్పగానే దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులు, విలువ ఆధారిత ఇన్వెస్టింగ్ గుర్తుకొస్తాయి. అయితే, ఎన్నో విజయవంతమైన పెట్టుబడులతో సంపద సృష్టించిన బఫెట్ కూడా కొన్ని కీలక నిర్ణయాల్లో పొరపాట్లు చేశారు. అలాంటి వాటిలో అమెరికాకు చెందిన డెక్స్టర్ షూ కంపెనీ కొనుగోలు ఒకటి.
ఈ డీల్‌లో కంపెనీని కొనుగోలు చేయడమే కాకుండా, దానికి చెల్లింపుగా బెర్క్‌షైర్ హాత్వే షేర్లను ఇవ్వడం కూడా తర్వాత పెద్ద తప్పిదంగా మారింది.
1993లో రూ.4,132 కోట్లతో కొనుగోలు
1993లో బెర్క్‌షైర్ హాత్వే సుమారు 433 మిలియన్ డాలర్లకు డెక్స్టర్ షూ కంపెనీని కొనుగోలు చేసింది. ప్రస్తుత మారకపు విలువ ఆధారంగా ఈ మొత్తం సుమారు రూ.4,132 కోట్లకు సమానం.
డెక్స్టర్ షూ కంపెనీకి అప్పట్లో మంచి వ్యాపార చరిత్ర, నాణ్యమైన ఉత్పత్తుల తయారీ, స్థిరమైన కార్యకలాపాలు ఉన్నాయి. దీంతో ఈ సంస్థ బెర్క్‌షైర్ హాత్వేకు మంచి కొనుగోలుగా బఫెట్ భావించారు.
అయితే, అమెరికా మార్కెట్లోకి తక్కువ ఖర్చుతో ఉత్పత్తి చేసే విదేశీ తయారీదారుల నుంచి పోటీ పెరుగుతుందని ఆయన అంచనా వేయలేకపోయారు.
అసలు పొరపాటు అక్కడే జరిగింది!
డెక్స్టర్ షూ కంపెనీని కొనుగోలు చేసేందుకు బఫెట్ నగదు చెల్లించలేదు. దానికి బదులుగా బెర్క్‌షైర్ హాత్వేకు చెందిన 25,203 క్లాస్ ఏ షేర్లను విక్రేతలకు ఇచ్చారు.
ఆ సమయంలో ఆ షేర్ల విలువ సుమారు 433 మిలియన్ డాలర్లు. కానీ తర్వాతి దశాబ్దాల్లో బెర్క్‌షైర్ హాత్వే విలువ భారీగా పెరిగింది. అదే సమయంలో డెక్స్టర్ వ్యాపారం విదేశీ కంపెనీల నుంచి ఎదురైన పోటీని తట్టుకోలేకపోయింది.
దీంతో బఫెట్ ఒక సాధారణ కొనుగోలు నిర్ణయంలోనే కాకుండా, భవిష్యత్తులో ఎంతో విలువ పెరిగే అవకాశం ఉన్న తన కంపెనీ షేర్లను ఉపయోగించడంలోనూ పెద్ద పొరపాటు చేసినట్లయింది.
చౌక దిగుమతులతో తగ్గిన పోటీతత్వం
డెక్స్టర్ షూ కంపెనీ ప్రధానంగా అమెరికాలో తయారీ కార్యకలాపాలపై ఆధారపడేది. అయితే, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో తక్కువ ఖర్చుతో బూట్లు తయారు చేసే సంస్థల నుంచి పోటీ పెరిగింది.
తక్కువ ఉత్పత్తి వ్యయాలతో విదేశీ తయారీదారులు మార్కెట్లో పోటీ పడటంతో డెక్స్టర్‌కు తన వ్యాపార ప్రయోజనాలను నిలబెట్టుకోవడం కష్టమైంది.
బఫెట్ 2014లో బెర్క్‌షైర్ హాత్వే వాటాదారులకు రాసిన వార్షిక లేఖలో డెక్స్టర్ కంపెనీ పోటీతత్వ ప్రయోజనాలు విదేశీ పోటీ కారణంగా కనుమరుగయ్యాయని అంగీకరించారు. ఈ పరిణామాన్ని ముందుగానే గుర్తించలేకపోయానని పేర్కొన్నారు.
ఆయన అంచనాల ప్రకారం, బెర్క్‌షైర్‌కు డెక్స్టర్ విలువ చివరకు దాదాపు శూన్యానికి చేరింది.
రూ.1.96 లక్షల కోట్లుగా షేర్ల విలువ
ఈ ఒప్పందంలో ఉపయోగించిన 25,203 బెర్క్‌షైర్ హాత్వే క్లాస్ ఏ షేర్ల విలువే ఇప్పుడు ఈ కథనంలో ప్రధాన అంశం.
2026 అక్టోబర్ 23 నాటి ఒక్కో షేరు ముగింపు ధర 8,13,595 డాలర్ల ఆధారంగా లెక్కిస్తే, ఆ షేర్ల మొత్తం విలువ సుమారు 20.51 బిలియన్ డాలర్లు. డాలరుకు రూ.95.416 మారకపు రేటుతో లెక్కించినప్పుడు ఇది దాదాపు రూ.1.96 లక్షల కోట్లు.
అంటే, 1993లో డెక్స్టర్ కొనుగోలుకు ఇచ్చిన షేర్లను బెర్క్‌షైర్ హాత్వే తన వద్దే ఉంచుకుని ఉంటే, వాటి విలువ ప్రస్తుత అంచనాల ప్రకారం దాదాపు రూ.2 లక్షల కోట్లకు చేరేది.
అయితే, ఈ మొత్తాన్ని బఫెట్ నిజంగా నగదు రూపంలో కోల్పోయినట్లు భావించకూడదు. ఇది ఆ సమయంలో ఇచ్చిన షేర్లకు ప్రస్తుత మార్కెట్ ధర ఆధారంగా లెక్కించిన ఊహాత్మక విలువ మాత్రమే.
బఫెట్ నేర్చుకున్న కీలక పాఠం
డెక్స్టర్ డీల్‌పై బఫెట్ తర్వాతి కాలంలో తన తప్పిదాన్ని బహిరంగంగా అంగీకరించారు. 2007లో ఆయన ఈ నిర్ణయం వల్ల బెర్క్‌షైర్ వాటాదారులకు కలిగిన ఖర్చును సుమారు 3.5 బిలియన్ డాలర్లుగా అంచనా వేశారు. 2014లో అదే షేర్ల విలువను సుమారు 5.7 బిలియన్ డాలర్లుగా పేర్కొన్నారు.
ఈ ఉదంతం పెట్టుబడుల్లో ఒక ముఖ్యమైన అంశాన్ని వెల్లడిస్తుంది. ఒక కంపెనీని కొనుగోలు చేసేటప్పుడు దాని ప్రస్తుత లాభాలు, వ్యాపార చరిత్ర మాత్రమే కాకుండా భవిష్యత్తులో పోటీని ఎదుర్కొనే సామర్థ్యాన్ని కూడా అంచనా వేయాలి.
అదే విధంగా, నగదుకు బదులుగా సొంత కంపెనీ షేర్లను ఉపయోగించి మరో సంస్థను కొనుగోలు చేసినప్పుడు, భవిష్యత్తులో ఆ షేర్ల విలువ ఎంత పెరగవచ్చో కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
ప్రపంచంలోనే అత్యంత విజయవంతమైన పెట్టుబడిదారుల్లో ఒకరిగా గుర్తింపు పొందిన బఫెట్‌కు కూడా డెక్స్టర్ డీల్ ఒక పెద్ద పాఠంగా మిగిలింది. పెట్టుబడుల్లో ఎంత అనుభవం ఉన్నా, వ్యాపార పోటీని తప్పుగా అంచనా వేయడం, చెల్లింపు విధానాన్ని సరిగ్గా నిర్ణయించకపోవడం దీర్ఘకాలంలో భారీ అవకాశ వ్యయానికి దారితీయవచ్చని ఈ ఉదంతం స్పష్టం చేస్తోంది.